گزارش مقدماتی زمین‌لرزه 6/10/1384 شمال مسجد سلیمان

در ساعت 02:45 (به وقت محلی) زمین‌لرزه ای به بزرگی  ML=5/2 در  مقیاس  محلی ریشتر  در  24 کیلومتری  شمال  مسجدسلیمان  و  28 کیلومتری  جنوب  خاوری  لالی در استان خوزستان به وقوع  پیوست (شکل 1). این  رویداد لرزه ای در 13 ایستگاه  شبکه  ملی لرزه نگاری باندپهن پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ثبت شده است (شکل 2). موج رقمی این زمین‌لرزه در  وب سایت پژوهشگاه قرار گرفته است. براساس لرزه نگاشتهای ثبت شده موقعیت مکانی این رویداد در مختصات ‌جغرافیایی 15/32 درجه عرض شمالی و 23/49 درجه طول شرقی قرار می گیرد. در طی یکماه گذشته بیش از 15 زمین‌لرزه در شعاع 100 کیلومتری  زمین‌لرزه اخیر رویداده است که بزرگای آنها بین 5/2 تا4 در مقیاس محلی ریشتر  می باشد(شکل3 و جدول 1). به دنبال زمین‌لرزه اصلی پسلرزه‌های متعددی رخ داده است که 6 مورد از آنها توسط شبکه ملی لرزه نگاری باندپهن پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله تعیین محل شده است(شکل4).
بر اساس گزارشهای رسیده از مناطق مختلف شهرستان لالی به فرمانداری تاکنون به دو هزار واحد مسکونی،دامی وتجاری در این شهرستان به میزان بیش از 40 درصدخسارت وارد آمده است. بیشترین خسارات وارده به واحدهای دامی و مربوط به روستای "احمد آباد بركه" این شهرستان است كه تعدادی از احشام و دام اهالی زیر آوار مانده‌اند. همچنین تعداد ‪ ۱۱نفر بر اثر این زلزله زخمی شدند.

شکل(1): مرکز سطحی زمین‌لرزه 6/10/84 شمال مسجد سلیمان.

شکل(2):نگاشتهای ثبت شده از زمین‌لرزه شمال مسجد سلیمان شبکه ملی باند پهن پژوهشگاه.

شکل(3): توزیع زمین‌لرزه‌های رویداده در یکماهه اخیر در شعاع 100 کیلومتری اطراف کانون زمین‌لرزه.

 شکل(4): توزیع پسلرزه‌های روی داده.

جدول(1): زمین‌لرزه‌های روی داده در یکماهه اخیر در منطقه.

Date

Time(UTC)

Time(Local)

Lat.

Lon.

Depth

Magnitude

Region

2005-12-01

7:16:48

10:46:48

32.79

49.61

14

ML

2.5

South-West of Fereidun shahr, Esfahan Provinc

2005-12-01

7:24:45

10:54:45

32.67

49.6

18

ML

3

South-West of Fereidun shahr, Esfahan Provinc

2005-12-01

7:26:49

10:56:49

32.68

49.65

15

ML

3

South-West of Fereidun shahr, Esfahan Provinc

2005-12-01

7:41:11

11:11:11

32.7

49.59

15

ML

3.3

South-West of Fereidun shahr, Esfahan Provinc

2005-12-09

20:14:23

23:44:23

32.14

49.79

14

ML

2.2

North of Izeh, Khoozestan Province

2005-12-09

21:23:27

0:53:27

32.02

49.89

14

ML

2.3

North of Izeh, Khoozestan Province

2005-12-10

3:17:30

6:47:30

32.04

49.59

14

ML

2.5

North-East of Masjed Soleiman, Khoozestan Pro

2005-12-15

1:12:09

4:42:09

32.55

48.94

14

ML

3.4

North of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-18

19:25:11

22:55:11

32.13

49.98

14

ML

2.7

North-East of Izeh, Khoozestan Province

2005-12-25

21:39:50

1:09:50

31.45

49.87

36

ML

4

Baghmalak, Khoozestan Province

2005-12-26

0:14:01

3:44:01

31.62

50.01

44

ML

3.9

North-East of Baghmalak, Khoozestan Province

2005-12-26

0:52:37

4:22:37

31.58

49.95

41

ML

3.2

Baghmalak, Khoozestan Province

2005-12-26

4:15:22

7:45:22

31.62

49.99

45

ML

3.8

North-East of Baghmalak, Khoozestan Province

2005-12-26

4:40:07

8:10:07

31.73

49.92

43

ML

3.7

South of Izeh, Khoozestan Province

2005-12-26

4:43:06

8:13:06

31.53

50.03

37

ML

3.5

East of Baghmalak, Khoozestan Province

2005-12-26

23:15:51

2:45:51

32.15

49.23

18

ML

5.2

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

2005-12-26

23:40:08

3:10:08

32.27

49.07

14

ML

2.1

North-East of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-26

23:54:03

3:24:03

32.14

49.05

32

ML

2.4

North-East of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-27

0:12:19

3:42:19

32.28

49.05

14

ML

2.5

North-East of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-27

0:18:46

3:48:46

32.13

49.08

29

ML

2.4

East of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-27

3:36:27

7:06:27

32.1

49.06

35

ML

3.2

East of Shushtar, Khoozestan Province

2005-12-27

6:02:08

9:32:08

32.26

49.15

14

ML

2.6

North-West of Masjed Soleiman, Khoozestan Pro

زمین شناسی ساختمانی منطقه

پژوهشگران چندی، پهنه‌های ساختمانی ایران را مطالعه کرده اند. گستره موردنظر در بیشتر پهنه بندیها بخشی از پهنه ساختمانی زاگرس را در بر می گیرد. پهنه ساختاری زاگرس برپایه نظر بندی (1355) و به پیشنهاد اشتوکلین (1968) به سه ریز پهنه دست خوزستان، زاگرس چین خورده و زاگرس بلند تقسیم شده است. بربریان (1995) این پهنه را برپایه داده‌های مورفوتکتونیکی، لرزه ای، ساختاری و رخساره‌های رسوبی به پنج واحد تقسیم کرده است که هر واحد با گسله‌های ژرفی پی سنگی و به طور عموم پنهان از یکدیگر جدا می شوند. این گسله‌ها، الگوی توپوگرافی و آهنگ دگرشکلی در ژرفا را در امتداد کناره هر واحد در گرو جنبایی خود دارند. واحدهای یاد شده عبارتند از: نوار چین خورده-راندگی زاگرس بلند، نوار ساده چین خورده زاگرس، فروبار زاگرس، فروافتادگی دزفول و دشت ساحلی زاگرس و خلیج فارس که هرکدام شیوه و الگوی ساختاری و دگرشکلی ویژه ای را بخود گرفته اند. منطقه مسجد سلیمان در واحد نوار ساده چین خورده زاگرس قرار گرفته است.

 بررسی لرزه خیزی منطقه

بررسی لرزه خیزی گستره 100 کیلومتری محل زمین‌لرزه نشان می دهد که بیش از 36 زمین‌لرزه با بزرگای بیش از 5 در طی سالهای 1900 تا 2005 رخ داده است که بزرگترین آنها زمین‌لرزه 23 ژانویه 1909 میلادی با بزرگای 4/7=mb  سیلاخور و زمین‌لرزه 14 دسامبر 1978 میلادی با بزرگای 2/6=Ms شمال باختری ایذه می باشد (شکل 5 و جدول2).
نزدیکترین گسل به کانون زمین‌لرزه گسل دزفول می باشد که در فاصله حدود 13 کیلومتری کانون زمین‌لرزه قرار دارد.

گسل دزفول

این گسل کواترنر با درازای بیش از 200 کیلومتر و راستای شمال باختری-جنوب خاوری با شیب به سوی شمال خاوری، از نوع راندگی قاشقی (Listric Thrust) است که در ژرفا به تدریج از شیب آن کاسته می شود. دره لهبری درنتیجه علمکرد این گسل به وجود آمده است.

شکل(5): زمین‌لرزه‌های دستگاهی بزرگتر از 5 به شعاع 100 کیلومتری اطراف کانون زمین‌لرزه شمال مسجد سلیمان.

 

جدول (2): زمین‌لرزه‌های بزرگتر از 5 منطقه.

Date

Time(UTC)

Time(Local)

Lat.

Lon.

Depth

Magnitude

Region

1909-01-23

2:48:00

6:18:00

33

50

 

Mb

7.4

Silakhor

1922-03-21

16:56:12

21:26:12

33

50

 

Mb

5.5

West of Fereidun shahr, Esfahan Province

1939-11-04

10:15:19

13:45:19

32.5

49

 

Mb

5.7

North-East of Shushtar, Khoozestan Province

1939-11-28

14:22:10

17:52:10

32.2

49.3

 

Mb

5.2

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

1951-06-09

11:22:03

15:52:03

32.2

49.3

 

Mb

5

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

1952-08-04

1:49:33

6:19:33

31.1

49.8

 

Mb

5.2

South-East of Ramhormoz, Khoozestan Province

1960-06-02

12:42:38

17:12:38

33.05

48.78

 

Mb

5.2

South-West of Dorud, Lorestan Province

1962-06-29

22:35:46

3:05:46

32.36

48.83

60

Mb

5

North of Shushtar, Khoozestan Province

1964-01-12

12:45:50

16:15:50

31.52

49.23

56

Mb

5.2

South of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

1964-11-10

15:47:53

19:17:53

32.72

49.16

55

Mb

5.3

South of Dorud, Lorestan Province

1965-03-10

5:44:50

9:14:50

32.77

49.11

54

Mb

5.1

South of Dorud, Lorestan Province

1966-07-27

14:49:03

19:19:03

32.68

48.78

45

Mb

5.1

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1968-06-04

6:50:08

11:20:08

32.86

48.28

45

Mb

5.1

North of Andimeshk, Khoozestan Province

1970-01-03

16:35:48

20:05:48

32.6

48.8

32

Mb

5

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1973-02-07

5:27:21

8:57:21

31.97

49.3

64

Mb

5.1

Masjed Soleiman, Khoozestan Province

1976-09-05

16:43:15

21:13:15

31.43

49.97

44

Mb

5.1

Baghmalak, Khoozestan Province

1977-04-26

16:25:29

20:55:29

32.65

48.92

47

Mb

5.4

North of Shushtar, Khoozestan Province

1978-08-28

0:07:04

4:37:04

32.64

49.8

49

Mb

5.2

South-West of Fereidun shahr, Esfahan Provinc

1978-12-14

7:05:20

10:35:20

32.13

49.64

33

Ms

6.2

North-West of Izeh, Khoozestan Province

1980-10-19

17:24:09

20:54:09

32.76

48.57

42

Ms

5.8

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1981-01-02

4:57:57

8:27:57

32.73

48.46

33

Mb

5.1

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1983-03-05

14:22:35

17:52:35

32.48

49.34

33

Mb

5.4

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

1983-05-28

11:35:51

16:05:51

32.59

48.58

18

Mb

5.6

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1985-03-27

2:06:42

6:36:42

31.65

49.95

53

Mb

5.2

North of Baghmalak, Khoozestan Province

1990-07-24

17:59:48

22:29:48

32.87

48.24

10

Mb

5.1

North-West of Andimeshk, Khoozestan Province

1990-08-03

11:57:13

16:27:13

32.75

48.21

45

Mb

5

North-West of Andimeshk, Khoozestan Province

1990-10-11

13:57:05

17:27:05

32.83

48.21

46

Mb

5.3

North-West of Andimeshk, Khoozestan Province

1994-07-31

5:15:39

9:45:39

32.56

48.37

43

Mb

5.3

North of Andimeshk, Khoozestan Province

1994-07-31

5:22:10

9:52:10

32.58

48.46

72

Mb

5.2

North-East of Andimeshk, Khoozestan Province

1994-09-20

5:51:46

10:21:46

32.5

48.77

33

Mb

5

East of Andimeshk, Khoozestan Province

1995-06-07

23:09:47

3:39:47

32.46

48.74

33

Mb

5

East of Andimeshk, Khoozestan Province

1995-11-27

14:32:29

18:02:29

32.31

48.92

61

Mb

5

North of Shushtar, Khoozestan Province

2001-12-23

23:33:38

3:03:38

31.71

49.28

33

Mb

5

South of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

2002-09-25

22:28:15

1:58:15

32.07

49.24

33

Mw

5.6

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

2005-12-26

23:15:51

2:45:51

32.15

49.23

18

ML

5.2

North of Masjed Soleiman, Khoozestan Province

زمین‌لرزه‌های تاریخی منطقه (قبل از سال 1900 میلادی)

جدول(3): زمین‌لرزه‌های تاریخی منطقه.

Y

M

D

H

Lon.

Lat.

M

840

 

 

 

48.8

31.3

6.5

1052

 

 

 

50

31.5

6.8

1876

9

28

3

49.7

33.1

5.8